Archive for the ‘Gleba’ Category

Uprawa pieczarek

Pieczarki to jedne z najpopularniejszych grzybów, lubiane szczególnie przez polaków. Kiedyś były to drogie, unikalne grzyby, teraz możemy kupić je wszędzie. Na placach targowych, sklepikach warzywnych, supermarketach. Uprawa pieczarek to prosta sprawa, wymagają tylko chłodniejszego zaciemnionego miejsca. Rosną bardzo szybko i nie muszą mieć specjalnych specyfików. W internecie na stronach z wieloma produktami, znajdziecie cały zestaw do domowego wyhodowania sobie pieczarek. Wystarczy odrobina miejsca i na przykład piwnica. W naszych kuchniach, grzyby bezwzględnie królują. To w święta na wigilijnych stołach mamy na przykład barszcz z uszkami nadzianymi grzybami, zupę grzybową, pierogi z kapustą i grzybami. Grzyby uwielbiamy, dodaje się je wszędzie do wszystkich dań zup, przystawek, dań głównych. To główny element na przykład pizzy. Nasi rodacy, wyjeżdżają nie raz na zbiory tych grzybów do innych krajów. Cenimy je za ich dobry smak oraz niską ceną w porównaniu do drogich kurek, rydzów,borowików,prawdziwków.

Ogrodowe szklarnie

Ciężko jest, na półkach sklepowych, znaleźć ekologiczne jedzenie, które nie było by bardzo drogie. Istnieje wiele sklepów z żywnością ekologiczną, wegańską jednak ceny są zazwyczaj bardzo przesadzone. Co zrobić, aby mieć dobrej jakości jedzenie? W supermarketach czy hipermarketach na dziale owoce i warzywa, możemy zakupić nie raz piękne dorodne owoce, które zazwyczaj nie są tak idealne kiedy rosną w naturze. Żywność jest coraz częściej modyfikowana, szczególnie owoce są nie naturalnie duże i okazałe. Aby, mieć swoje zdrowe jedzenie, wystarczy je zasadzić we własnym ogródku. Dobrze jeśli mieszkamy na wsi i mamy ogrodowe szklarnie. Tam powietrze jest czystsze i nie grożą nam inne zanieczyszczenia. Jeśli mieszkamy w mieście, na swojej działce także możemy umieścić szklarnie, na pewno tak wyrośnięte owoce czy warzywa i tak będą lepszego gatunku, niż te sprzedawane w sklepach. O rośliny, należy dbać, aby rosły duże i ładne. Możemy co jakiś czas je nawozić, nawozem naturalnym, unikajmy środków chemicznych.

Praca przy nachyleniach

Narzędzia do uprawy podłużnej, podobnie jak pługi, przemieszczają cząstki gleby w dół, lecz w znacznie mniejszym stopniu. Wielkość tych przemieszczeń zależy od kierunku ruchu narzędzi i właściwości mechanicznych roli. Dlatego (np. przy kultywatorowaniu) pierwszy ruch narzędzia korzystniej jest wykonywać z dołu w górę, najwłaściwszym zaś kierunkiem uprawy jest kierunek ukośnie do warstwicy, ze zróżnicowaniem prędkości ruchu w górę i w dół (w dół wolniej). Powszechnie stosowane ciągniki i maszyny rolnicze na ogół mogą pracować przy nachyleniach do około 20% i więcej. Zakres zastosowania ciągników do orki jest uzależniony w dużym stopniu od sposobu obracania skiby. Z chwilą gdy odkładanie skiby do góry staje się niemożliwe ze względu na przekroczenie krytycznego kąta nachylenia stoku (około 25%), warunki równowagi ciągnika pogarszają się znacznie. Pewne rozszerzenie zakresu stateczności pracy ciągnika można uzyskać wówczas przy zastosowaniu ciągników o szerokim rozstawie kół, a następnie ciągników specjalnych dających możliwość niezależnego przestawiania kół na wysokość. Dobre wyniki przy pracy na stokach daje zastosowanie ciągników z napędem na 4 koła (Węgry). Ciągniki gąsienicowe mają również szerszy zakres zastosowania niż ciągniki kołowe. Poruszanie się agregatów uprawowych po warstwicy zapewnia maksimum wydajności pracy i minimum zużycia paliwa w porównaniu z innymi kierunkami ruchu. Zużycie czasu na nawroty zwiększa się o około 4% na każde 3% nachylenia. Czas pracy ciągników z narzędziami doczepianymi jest o 40 do 60% dłuższy niż ciągników z narzędziami zawieszanymi. Wydajność pracy agregatów ciągnikowych zmniejsza się o 10 do 30% na każde 3% nachylenia, zależnie od typu ciągnika i narzędzia. Wraz ze wzrostem spadku, który pokonuje ciągnik, zwiększa się siła oporu wzniesienia, o której wartość zmniejsza się siła uciągu ciągnika. Tym samym zwiększa się zużycie paliwa o 10—20% na każde 3% nachylenia. Wynika z tego, że wprowadzenie urządzeń przeciwerozyjnych pociąga za sobą konieczność doboru odpowiedniego asortymentu maszyn dla danych pól oraz odpowiedniej technologii wykonywania prac polowych.

Narzędzia i maszyny przemieszczające glebę w dół

Wprawdzie przy uprawie w poprzek spadku narzędzia i maszyny również przemieszczają glebę w dół, lecz dzieje się to w znacznie mniejszym stopniu, a przelewająca się w okresie topnienia śniegu i opadów atmosferycznych między bruzdkami woda rozmywa je, tworząc częściej wymywiska niż przy uprawie wzdłuż spadku. Ogólna jednak ilość zmytej gleby z powierzchni pola oraz strata wody są w tym wypadku mniejsze niż na polu uprawianym wzdłuż spadku, ze względu na lepsze wsiąkanie i dłuższą drogę jaką odbywają podczas spływu cząsteczki wody. Orka z odkładaniem skib w górę jest stosowana powszechnie na terenach zagrożonych erozją wodną nawet tam, gdzie nie obserwuje się większych szkód wyrządzanych przez erozję. Na pochyłościach większych niż 10—14%, jeśli nie można zmienić konfiguracji pól, należy w zasadzie wykonywać orkę prostopadle do warstwicy z dołu w górę. Najwłaściwsze jest zastosowanie wciągarki linowej. Wyorane skiby powinny być natychmiast pokruszone kolczatką. Przy spadkach mniejszych niż 10° najwłaściwszym kierunkiem orki na zboczu, dającym największe przesunięcie cząstek w górę dla pługa odkładającego w prawo, jest orka z dołu w górę z odchyleniem od linii największego spadku o około 40° w lewo. Na polach leżących na pochyłościach do 6%, na których nie trzeba jeszcze zakładać pól wstęgowych, dobre wyniki daje orka o kierunku odchylonym o 30° w dół od warstwicy, z odkładaniem skib pod górę. Nie występuje wówczas jeszcze zsuwanie gleby w dół, zapotrzebowanie mocy jest mniejsze niż przy orce z dołu w górę, a nawet w poprzek stoku, natomiast lekko nachylone bruzdy odprowadzają powoli wodę nie pozwalając osiągnąć zbyt dużych prędkości przepływu, cc sprzyja retencji wody w glebie. Jest to nawet korzystniejsze niż tworzenie bruzd poziomych, które zatrzymują wodę podobnie do tam i przy pewnym nasyceniu gleby wodą stają się przyczyną podmywania spulchnionej warstwy gleby oraz spływania jej wraz z wodą w dół. Przy zastosowaniu w pługu do orki schodkowej specjalnego zacinacza podskibia uzyskuje się nie tylko dobre dokładanie skib aż do nachylenia stoku około 14% (co jest warunkiem zwiększenia retencji wody w glebie), lecz również zmniejsza się zjawisko zsuwania się pługa podczas pracy. Na tak zaoranym polu znacznie maleje pełzanie zaoranej warstwy roli przez okres zimowy. Odrębnym zabiegiem przeciwerozyjnym jest pogłębianie przy orce lub głęboszowanie. Celem tego zabiegu jest z jednej strony zwiększenie warstwy gleby uprawnej, z drugiej zaś pewne wzruszenie podglebia utrudniające zsuwanie się gleby ze zbocza. Zabieg ten uzyskuje się poprzez orkę z pogłębiaczami, jak również przy użyciu głęboszy, pracujących na głębokość około 25—35 cm, a niekiedy i więcej (około 40—50 cm). Efekt podobny nieco do głęboszowania dają również stosowane w niektórych krajach pługi pozostawiające rowkowane dno bruzdy.

Zagrożenie erozyjne gleb

W Polsce około 20% użytków rolnych jest zagrożonych erozją. Spośród różnorodnych czynników powodujących erozję gleb wymienia się przede wszystkim erozyjne działanie wiatru i wody oraz narzędzi i maszyn rolniczych. Zjawiska erozji, występujące najczęściej na terenach falistych, poza wymienionymi czynnikami zależą również od takich czynników jak: budowa geologiczna, stopień i gęstość urzeźbienia, rodzaj gleby, pokrywa roślinna, klimat oraz działalność człowieka. Ujemny wpływ erozji wodnej i wietrznej na gospodarkę rolną jest powszechnie znany, natomiast wpływ niewłaściwego stosowania i nieodpowiedniej konstrukcji narzędzi rolniczych, przemieszczających olbrzymie masy ziemi ze zboczy ku dolinom, nie jest jeszcze dostatecznie uwzględniany. Dlatego też zagadnienie doboru odpowiednich maszyn i narzędzi rolniczych do prac na terenach erodowanych stanowi szczególnie istotny problem. Straty plonów ponoszone wskutek erozji zależą od stopnia zniszczenia gleby. W skrajnych wypadkach plonu na zboczu w ogóle nie będzie, średnio jednak otrzymuje się plon równy 50—70% plonu z terenu nie zniszczonego. Jednakże strata plonu to tylko część szkód wywołanych erozją. Raz straconej gleby często nie można odzyskać czy odtworzyć. Wskutek zmycia gleby w pewnych wypadkach nie można już uprawiać w ogóle niektórych roślin, np. pszenicy, a tylko rośliny mniej wymagające. Erozja niszczy gospodarkę wodną, obniża lustro wody gruntowej, niszczy zbiorniki wodne (zamulanie), rowy melioracyjne, drogi i przyczynia się do ogólnego zubożenia kraju.

Niszczenie w glebie chwastów

Niszczenie w glebie chwastów odbywa się przez ich przyorywanie, ścinanie lub wydobywanie z głębszych warstw szkodliwych rozłogów. Wszystkie czynności wchodzące w skład uprawy mechanicznej, wykonane należycie i w odpowiednim czasie, zapewniają przy współdziałaniu drobnoustrojów wytworzenie gruzełkowatej struktury gleby, najkorzystniejszej dla rozwoju roślin. Mechaniczna uprawa roli obejmuje zakres wszelkich czynności, które trzeba wykonać, aby glebę uczynić zdatną do wydania plonu. W skład procesu technologicznego uprawy gleby wchodzą następujące zabiegi agrotechniczne: podorywka, orka siewna, orka przedzimowa, orka głęboka, bronowanie, wałowanie, kultywatorowanie, talerzowanie, gryzowanie, kopanie itp.

Zagęszczanie cząsteczek i kształtowanie powierzchni

Zagęszczanie cząsteczek glebowych pod wpływem nacisku z góry (np. przy wałowaniu) ma na celu zwiększenie podsiąkania wody i zmniejszenie wolnych przestrzeni w glebie. Ponadto pod wpływem nacisku poszczególne cząstki nawozu ściślej stykają się z cząsteczkami gleby, a korzenie roślin, które znalazły się na powierzchni, wracają w środowisko glebowe. Kształtowanie powierzchni roli odbywa się przez ścinanie i przesuwanie zewnętrznej warstwy gleby, co powoduje tworzenie się na powierzchni grzbietów, rządków czy bruzd, z czym spotykamy się najczęściej przy uprawie międzyrzędowej.

Odwracanie i mieszanie

Odwracanie skiby powoduje częściowe lub całkowite wydobywanie dolnej warstwy gleby na powierzchnię, przez co zostaje ona poddana działaniu czynników atmosferycznych. Wskutek tego przykrywa się darń, ścierń i rozrzucony obornik oraz przykrywa zniszczoną strukturalnie wierzchnią warstwę gleby, wydobywa zaś zregenerowaną, gruzełkowatą, dolną warstwę gleby, najbardziej przydatną do rozwoju roślin. Mieszanie obrabianej warstwy gleby przy spulchnianiu i odwracaniu skiby ma na celu uzyskanie jednolitego składu gleby, zarówno pod względem struktury, jak i zasobów pokarmowych.

Spulchnianie gleby

Spulchnianie gleby odbywa się przez cięcie, rozrywanie, rozgniatanie i kruszenie. Spulchniana gleba ułatwia rozwój korzeni roślin. Zaoszczędzoną dzięki temu energię rośliny zużytkowują na zwiększenie plonu. Zwiększenie kanalików między cząsteczkami gleby ułatwia dostęp powietrza, usuwanie bezwodnika węglowego i krążenie wody. Wskutek tego procesy utleniania, wietrzenia i rozkładu cząstek mineralnych i roślinnych odbywają się szybciej, a składniki pokarmowe zamieniają się w związki przyswajalne dla roślin. Oprócz tego zwiększone przewietrzanie gleby wpływa dodatnio na rozwój drobnoustrojów przyswajających azot z powietrza lub też ułatwiających rozkład obornika i części roślinnych.

Cel uprawy gleby

Uprawa gleby ma na celu stworzenie roślinom uprawianym najkorzystniejszych warunków rozwoju i wzrostu. Rośliny mogą prawidłowo rozwijać się wtedy, gdy gleba strukturalna będzie zawierać dostateczną ilość wody, pokarmu i powietrza. Substancje organiczne w postaci resztek roślinnych, przegniłych nawozów oraz bakterii, będące pokarmem dla roślin, są przyswajane przez rośliny dopiero po przekształceniu ich na rozpuszczone sole mineralne. Prawidłowy przebieg tych procesów jest możliwy jedynie w glebach o gruzełkowatej strukturze. Z tych też powodów uprawa gleby ma na celu nie tylko nadanie roli trwałej, gruzełkowatej struktury, lecz również stworzenie warunków umożliwiających zachowanie w glebie wilgoci oraz zwalczanie chwastów. Stosowane przy mechanicznej uprawie gleby zabiegi agrotechniczne polegają zwykle na spulchnianiu gleby, odwracaniu jej, mieszaniu obrabianej warstwy, zagęszczeniu cząsteczek glebowych, kształtowaniu powierzchni roli, niszczeniu chwastów itp.