Archive for the ‘Maszyny rolnicze’ Category

Wytwornice pulsacyjne

Najszersze zastosowanie znajdują wytwornice pulsacyjne, działające na zasadzie silnika odrzutowego. Po wtryśnięciu paliwa do komory spalania, w wyniku wytworzenia się w niej mieszanki paliwo- wo-powietrznej zapalanej początkowo iskrą elektryczną (świecą), następuje wybuch i gwałtowne zwiększenie objętości gazów. Wskutek wybuchu powstałe gazy z dużą prędkością przesuwają się w kierunku wylotu rury, wywołując jednocześnie w komorze Spalania spadek ciśnienia poniżej atmosferycznego. Wówczas następuje ssanie paliwa, otwieranie się zaworów świeżego powietrza, co powoduje zahamowanie „korka“ z wylatujących gazów oraz cofnięcie ich do komory spalania. Gazy uderzając świeżą mieszankę paliwowo-powietrzną powodują jej sprężanie, a następnie ponowny zapłon wskutek wysokiej temperatury cofniętych gazów spalinowych. Częstotliwość wybuchów jest duża i wynosi od kilkudziesięciu do 120 na sekundę. Pulsacyjna wytwornica aerozoli składa się z dwóch zbiorników: jednego na ciecz trującą i drugiego na benzynę, pompy rozruchowej, komory spalania wraz z rurą wydechową i osłonami oraz osprzętu paliwowego (gaźnik, zawory). Wytwornice pulsacyjne mogą być przystosowane do wytwarzania mgły suchej, mokrej, zasłon dymnych z mgły oraz do oprysku drobno- kroplistego. Dostosowanie wytwornicy pulsacyjnej, do różnych zabiegów polega na zastosowaniu odpowiednich nasadek na koniec rury wylotowej.

Dysze oparte na metodzie Contra

Dysze oparte na metodzie Contra nadają się do opryskiwania niezbyt wysokich drzew i krzewów. Dysze tego typu mają zastosowanie w tych opryskiwaczach, w których czynnikiem nośnym kropelek jest dodatkowy strumień powietrza, oprócz tego, który służy do rozbijania cieczy na drobne kropelki. Metoda rozbijania cieczy na bardzo drobne kropelki w dyszy Contra polega na skrzyżowaniu z sobą kierunków przepływu cieczy i powietrza. Niezależnie od prędkości przepływu powietrza w stosunku do cieczy, cząstki cieczy przesuwają się po powierzchni stożkowej dyszy po linii zbliżonej do śruby lewoskrętnej, a cząstki powietrza — prawoskrętnej. Elementarne strużki cieczy i powietrza muszą się ze sobą przeciąć w kilku punktach zanim wydostaną się do powietrza otaczającego dyszę, przy czym liczne ich zderzenia powodują odrywanie się cząsteczek cieczy (kropelki) i wyrzucanie ich do obszaru strumienia powietrza, a dalej na opryskiwane rośliny. Do bezpośredniego, drobnokroplistego nanoszenia środków chemicznych na rośliny stosuje się też opryskiwacze aerozolowe, zwane też wytwornicami mgły. Wytwornice mgły stosowane są głównie do zwalczania szkodników roślin środkami kontaktowymi oraz do przeprowadzania zabiegów sanitarnych. Rozróżnia się dwa zasadnicze rodzaje aerozoli: aerozole kondensacyjne oraz aerozole dyspersyjne; odpowiednio do tego budowane są różne rodzaje wytwornic. Aerozole kondensacyjne powstają przez odparowywanie cieczy i jej kondensację w temperaturze panującej w danej chwili w otoczeniu opryskiwanej rośliny. Do tego celu najczęściej wykorzystuje się gazy odlotowe silnika spalinowego. Aerozole dyspersyjne powstają wskutek mechanicznego rozpylenia cieczy za pomocą urządzenia mechanicznego lub strumienia gazów. Wytwornice aerozoli stosowane są do opryskiwania cieczami o dużej koncentracji środków trujących, co pozwoliło na uzyskanie małych wymiarów zewnętrznych tych urządzeń.

Lance

Lance krótkie jedno-, dwu- lub wielodyszowe stosuje się do opryskiwania niskich roślin, lance dużej długości używa się do opryskiwania drzew. Do opryskiwania drzew stosuje się również lance o dużym zasięgu, połączone długimi przewodami elastycznymi z wysokociśnieniowymi opryskiwaczami ciągnikowymi. Przy zastosowaniu odpowiedniego układu dysz opryskiwacze mogą być również użyte do zwalczania chwastów przez opryskiwanie herbicydami.

Dysze z komorą wirową

Dysze z komorą wirową wykonane są w kształcie cylindrycznej komory, do której ciecz pod ciśnieniem doprowadzana jest wąskim kanałem po linii stycznej do obwodu komory. Krzywizna ścianki komory wirowej zmusza strugę cieczy do zmiany kierunku przepływu, wskutek czego powstaje krążenie cieczy i wzmożenie ruchu burzliwego. Wskutek wprawienia cieczy w ruch wirowy i działania występującej przy tym siły odśrodkowej, drobne kropelki cieczy wytryskują z otworu opryskiwacza w postaci stożkowatego strumienia. Dysze opryskiwaczy tego typu mają zastosowanie zarówno przy opryskach potowych, jak i sadowniczych (przy małych opryskiwaczach ręcznych). Dają one dostatecznie dobre i równomierne rozpylenie cieczy przy stosunkowo niskich ciśnieniach (około 3 at). Charakterystyka płynu przez dysze zależy zarówno od rodzaju dyszy, jak i jej regulacji . Ważne jest, aby krzywe rozdziału płynu przy opryskiwaniu płaskim szeregiem dysz były zbliżone do krzywej Gausa, istnieje bowiem wówczas większe prawdopodobieństwo, że suma wydatku wszystkich dysz będzie cechować się dobrą podłużną równomiernością działania. Końcówki dysz opryskiwaczy ręcznych zamocowuje się na lancach połączonych przewodem elastycznym z opryskiwaczem. W zależności od rodzaju pracy stosuje się różnorodne rodzaje lanc.

Dysze z wkładką śrubowo-wirową

Dysze z wkładką śrubowo-wirową są najbardziej rozpowszechnione. Ciecz podawana przez pompę przedostaje się do kołpaczka, w którym musi przejść przez spiralne kanały wkładki wirowej lub wichrowato nawiercone otwory płytki wirowej, powodujące ruch wirowy cieczy, po czym ciecz z dużą prędkością jest wyrzucana na zewnątrz przez otwór dyszy o średnicy 0,7—3 mm. Otrzymywany stożek rozpyłu zależy od odległości otworu dyszy od wkładki wirowej, przy czym przy większej odległości otrzymuje się kąt rozwarcia stożka niniejszy, i odwrotnie. Tego typu dysze opryskiwaczy nadają się zarówno do opryskiwań polowych, jak sadowniczych i wymagają większych ciśnień (10—25 at) niż dysze otwarte, gdyż ciecz musi pokonać duży opór przepływu w kanalikach śrubowych i w przejściu przez otwór dyszy przy burzliwym wypływie.

Dysze uderzeniowe

Dysze uderzeniowe wykonuje się z płytką lub czopkiem uderzeniowym. Rozpylenie cieczy następuje wskutek uderzenia cieczy o płaszczyznę prostopadłą do osi wylotu strumienia. Wówczas dookoła wylotu wąskiej szczeliny (mniejszej od 1 mm) tworzy się jak gdyby film z cieczy, który w małej odległości po wyjściu ze szczeliny rozrywa się na drobne kropelki. Dysze takie pozwalają na uzyskanie szerokiego strumienia rozpylonej cieczy przy bardzo dużej równomierności i jednorodności wielkości kropli. Dysze uderzeniowe stosowane są coraz częściej w opryskiwaczach polowych. Główną zaletą tego typu dysz jest uzyskiwanie w czasie pracy dużej szerokości strumienia rozpylonej cieczy, co ma duże znaczenie dla budowy opryskiwaczy polowych, pozwalając bez zmiany szerokości roboczej belki polowej na zmniejszenie liczby dysz. Wadą ich jest potrzeba dokładnej regulacji odległości blaszki uderzeniowej od otworu. Przy nieprawidłowej regulacji następuje skapywanie części cieczy po obudowie dyszy na rolę, co może spowodować poparzenie roślin.

Dysze szczelinowe

Dysze szczelinowe stanowią odmianę dysz otwartych, w płytce czołowej dyszy od jej wewnętrznej strony jest nacięty podłużny rowek, w którego środku znajduje się otwór wylotowy. Od zewnętrznej strony płytki znajduje się taki sam rowek, lecz nacięty prostopadle w stosunku do pierwszego na głębokość około 3—4 mm. Dopływający do dyszy strumień cieczy zostaje rozdzielony na dwa strumienie skierowane przez rowek ku środkowi otworu. Strumienie te zderzają się w otworze i rozbite na krople wytryskują na zewnątrz. Rowek zewnętrzny, od którego ścian bocznych odbijają się krople, nadaje rozpylonemu strumieniowi stożek rozpyłu o przekroju eliptycznym.

Zawory przelewowe

Zawory przelewowe służą do samoczynnego utrzymywania wysokości nastawionego ciśnienia w przewodach tłoczących opryskiwacza, tym samym utrzymują one stałą wartość ciśnienia w dyszach opryskiwacza. Zawory przelewowe zabezpieczają również układ hydrauliczny opryskiwacza przed przeciążeniem, a nawet przed uszkodzeniem. Zasada działania zaworu przelewowego polega na regulacji wielkości odpływu nadmiaru cieczy podawanej przez pompę. W zależności od wstępnego napięcia sprężyny regulacyjnej zawór otwiera się przy wyższym lub niższym ciśnieniu w przewodach tłoczących opryskiwacza. Wysokość ciśnienia odczytuje się na manometrze umieszczonym na przewodzie tłoczącym przy zaworze przelewowym lub na powietrzni. Powrotny strumień cieczy odpływający przez zawór przelewowy do zbiornika spełnia funkcję mieszadła hydraulicznego.

Wymagania agrotechniczne

Głównym warunkiem prawidłowego nanoszenia środków chemicznych na powierzchnie ochranianej rośliny jest dokładne pokrycie rośliny lub ciała szkodnika równomiernie rozmieszczonymi kropelkami odpowiedniego środka chemicznego. W tym celu rozpylana ciecz musi być rozdzielona na możliwie jak najdrobniejsze krople. Im drobniejsze są krople, tym większą pokrywają powierzchnię. Ważne jest przy tym, aby napięcie powierzchniowe kropli pozwalało na zwilżanie powierzchni opryskiwanej, co przyczynia się do zwiększenia powierzchni zetknięcia się kropli z opryskiwaną powierzchnią. W miarę zmniejszania się średnicy rozpylanych kropli liczba ich wielokrotnie wzrasta. Przy idealnym rozkładzie kropli ich zasięgi oddziaływania powinny równomiernie pokrywać powierzchnię, każda zaś najdrobniejsza kropelka powinna zawierać pewną minimalną ilość środka chemicznego potrzebną do zapewnienia skuteczności zabiegu. Pokrywanie roślin dużymi kroplami jest niekorzystne, gdyż pod dużymi kroplami następuje znaczne stężenie środków chemicznych, co może spowodować poparzenie w tych miejscach liści i owoców, a pozostawi sąsiednie miejsca zupełnie nie pokryte, umożliwiając tam swobodny rozwój chorób i szkodników. Rozpylenie grubokropliste powoduje również zlewanie się kropli ze sobą i spływanie ich z rośliny, wskutek czego powstaje dużo miejsc nie pokrytych lub pokrytych zbyt grubą warstwą, dając mały, a niekiedy nawet niepożądany efekt agrotechniczny oraz stratę nakładów robocizny i środków chemicznych. Duże znaczenie przy prawidłowo wykonywanym zabiegu ma stężenie cieczy. W warunkach polowych lub w sadzie duże znaczenie ma przyczepność i prędkość osiadania kropli na roślinie, uzależniona od wielkości kropli. Zbyt małe krople mają małą przyczepność i unoszą się długo w powietrzu tworząc mgłę, co nie ma większego znaczenia w pomieszczeniach zamkniętych (np. w szklarniach), natomiast na wolnej przestrzeni powoduje unoszenie kropli przez wiatr i osiadanie w miejscu nie podlegającym opryskiwaniu — nieraz o kilka kilometrów dalej.

Fizyko-mechaniczne właściwości środków chemicznych

Środki chemiczne stosowane w ochronie roślin, ze względu na stan skupienia, można podzielić na proszki, ciecze i gazy. Ze względu na działanie rozróżnia się środki owadobójcze, środki grzybobójcze, środki chwastobójcze i regulatory wzrostu, środki do tzw. roztoczy, środki do zwalczania gryzoni, środki pomocnicze. Do środków owadobójczych należą różnego rodzaju trucizny działające na owady wewnętrznie lub zewnętrznie. Trucizny owadobójcze wewnętrzne działają na przewód pokarmowy owada po zjedzeniu części rośliny pokrytej trucizną lub po wyssaniu zatrutego soku z rośliny. Trucizny te mają tę zaletę, że nie giną od nich pożyteczne owady drapieżne. Natomiast trucizny zewnętrzne owadobójcze (kontaktowe) działają przez zetknięcie z nimi owada lub też z gazami wydzielanymi przez te środki i powodującymi zatrucie przebywającego w pobliżu owada. Do środków grzybobójczych należą: ciecz kalifornijska, zaprawa nasienna R, RG, T, miedzian 30%, Z-50%, grzybol, siarkol, terrafun, sodoplon 75% i inne. Do środków chwastobójczych i regulatorów wzrostu roślin należą: antyperz płynny 38%, betokson, chwastox płynny 30%, herbatox, hormo- nit M-5, krezamon, pielik (2,4 D), pomonit i inne. Do środków do zwalczania gryzoni zaliczyć można: świece gazowe, zatrute ziarno itp. Do środków pomocniczych zaliczyć można: lep sadowniczy, maść ogrodniczą, smołę sadowniczą i inne. Jak z tego pobieżnego przeglądu wynika, środki stosowane w ochronie roślin są bardzo zróżnicowane zarówno pod względem stanu skupienia, jak i innych właściwości fizycznych. Niektóre z nich są w formie gotowych do użytku preparatów, inne zaś wymagają odpowiedniego przygotowania już bezpośrednio przed użyciem. Używane w ochronie roślin środki chemiczne stosuje się przeważnie jako roztwory wodne lub zawiesiny koloidalne ciał stałych w wodzie oraz emulsje i mieszaniny sproszkowanych ciał stałych, nierozpuszczalnych w wodzie (zawiesiny). Środki chemiczne wraz z rozcieńczalnikiem tworzą przeważnie układy nietrwałe, dążące do rozdzielania się (rozwarstwiania), co powoduje potrzebę stałego, intensywnego mieszania w trakcie ich używania. Stosowane w ochronie roślin środki chemiczne są przeważnie bardzo silnie trujące zarówno dla ludzi, jak i dla zwierząt (z wyjątkiem niektórych środków kontaktowych i środków pomocniczych). Dlatego też przy opryskiwaniu i opylaniu konieczne jest zachowanie jak największej ostrożności przez stosowanie odpowiednich ubrań ochronnych i innych środków zabezpieczających.