Archive for the ‘Obornik’ Category

Rozlewanie gnojówki

Gnojówkę rozlewa się po polu powierzchniowo za pomocą rozlewaczy. Najlepiej jest nawozić gnojówką użytki zielone, szczególnie łąki, z których po takim nawożeniu uzyskuje się dwu-, a niekiedy trzykrotne zwiększenie zielonej masy. Ponadto po takim nawożeniu zmienia się bardzo korzystnie jakość rosnących na łące traw, zwiększa się zawartość białka, karotenu itp. W czasie nawożenia pól lub łąk gnojówką trzeba zwracać szczególną uwagę na równomierne rozlewanie gnojówki. W tym celu nawożone pole lub łąkę dzieli się na pasy szerokości około 2,5 m (w zależności od szerokości roboczej rozlewacza) i prowadzi agregat środkiem pasa, zwracając uwagę na utrzymanie jednakowej prędkości poruszania się agregatu.

Zbiornik do gnojówki

Zasadniczymi zespołami rozlewacza są: zbiornik (beczka) do gnojówki, umieszczony na regulowanym w zależności od szerokości międzyrzędzi podwoziu, oraz urządzenie do wprowadzania gnojówki do gleby. Urządzenie to składa się z trzech specjalnych zębów z kanałami do przepływu cieczy, zakończonych radełkami i połączonych gumowymi przewodami ze zbiornikiem. Dzięki temu gnojówka ze zbiornika przepływa przez zawór, przewody gumowe i kanały w zębach, wypływając do gleby w rowki utworzone redliczką. W razie zapchania się przewodów od spodu glebą, gnojówka przelewa się przez otwory kontrolne, sygnalizując nieprawidłowy odpływ płynu. Sterowanie narzędziem odbywa się za pomocą czepig przytwierdzonych do wysięgników belki narzędziowej, a regulację głębokości pracy radełek uzyskuje się przez opuszczanie ich lub podnoszenie na belce narzędziowej po zluźnieniu zamocowania jarzemek.

Beczkowozy

Do przewożenia i rozlewania gnojówki używa się specjalnych beczkowozów, zaopatrzonych w różnego rodzaju rozlewacze. Najprostszym rozlewaczem jest płyta rozdzielcza rozbryzgowa umocowana przy zaworze. Płyn wypływając z beczki pod własnym ciężarem uderza o płytę rozlewacza i zostaje rozpryskany na szerokość około 1 m. Przy zastosowaniu rynnowej płyty rozdzielczej uzyskuje się bardziej równomierny rozdział gnojówki, która jest rozlewana pasem o szerokości do około 2,5 m po powierzchni pola. Znacznie większą szerokość roboczą (6 do 12 m) zapewniają przystawki rozbryzgujące z jednym poziomym lub dwoma pionowymi wirnikami rozbryzgującymi. Dawkę gnojówki (2—8 t/ha) reguluje się przez zmianę wielkości otwarcia zaworu spustowego beczki i przez zmianę prędkości jazdy rozlewacza. Wydłużony przewód wlewowy beczki rozlewacza jest zanurzony w cieczy, co wpływa na wyrównywanie szybkości wypływu cieczy przy pełnej beczce. W miarę wypływania cieczy z beczki, maleje działanie hamujące, dzięki czemu zmniejsza się różnica ilości wypływu na początku i przy końcu rozlewania. Oprócz rozlewania po powierzchni pola stosuje się ostatnio coraz częściej wprowadzanie gnojówki bezpośrednio do gleby. Ma to duże znaczenie, szczególnie przy nawożeniu pogłównym w czasie wzrostu roślin okopowych i warzyw. Wprowadzenie gnojówki bezpośrednio pod powierzchnię spulchnionej warstwy roli umożliwia pełniejsze wykorzystanie zawartego w gnojówce azotu, dając w efekcie korzyści w zwiększeniu plonów. Służą do tego rozlewacze rzędowe do gnojówki o szerokości roboczej do 1,5 m, przy trzech jednocześnie podlewanych rzędach, z możliwością regulacji szerokości międzyrzędzi w granicach od 40 do 50 cm.

Mechanizacja nawożenia nawozami płynnymi

Najczęściej stosowanymi nawozami w postaci płynnej jest gnojówka, półpłynny obornik i woda amoniakalna. Proces technologiczny nawożenia nawozami płynnymi polega na wstępnym przygotowaniu nawozu, przepompowaniu do zbiorników, transporcie na pole i rozlaniu po powierzchni pola. Wobec tego, że gnojówka i woda gnojowa oraz półpłynny obornik nie są cieczami o jednolitej konsystencji, lecz stanowią mieszaninę zawierającą części płynne rozpuszczone w wodzie oraz części stałe, które łatwo osadzają się w przewodach i na dnie zbiorników rozlewaczy, przed rozpoczęciem wybierania ze zbiornika trzeba je dokładnie wymieszać. Używa się do tego różne mieszadła mechaniczne napędzane silnikiem lub ręcznie albo też stosuje się mieszanie hydrauliczne przy użyciu pompy. Do przepompowywania płynnych nawozów używa się specjalnych pomp, przystosowanych do przetaczania płynów z zanieczyszczeniami. Najbardziej proste są pompy ręczne tłokowe lub membranowe, zaopatrzone w specjalne elastyczne samouszczelniające się zawory grzybkowe lub kulowe. Pompy te są przystosowane do szybkiego oczyszczania w wypadku zatkania ich zanieczyszczeniami. W większych gospodarstwach stosuje się pompy odśrodkowe specjalnej konstrukcji napędzane silnikiem elektrycznym o mocy około 1,5—2,0 kW. Pompy te mają wydajność od około 100—400 1/min przy wysokości tłoczenia do 4 m. Pompa taka z wirnikiem umieszczonym u dołu ma tę zaletę, że nie wymaga zalewania wodą, co jest niezbędne gdy pompa’ odśrodkowa jest umieszczona nad poziomem cieczy. Ponadto za pomocą takiej pompy, po chwilowym odłączeniu przewodu tłoczącego, uzyskuje się burzliwy przepływ strumienia gnojówki wewnątrz zbiornika, co pozwala na wymieszanie osadu z cieczą, dzięki czemu uzyskuje się stosunkowo dość jednolitą konsystencję.

Organizacja pracy przy nawożeniu obornikiem

Ładownaie i wywożenie obornika należy tak zorganizować, aby w miarę możliwości uzyskać ciągłość pracy. Przy ładowaniu obornika z pryzmy polowej najlepsze wskaźniki eksploatacyjne uzyskuje się ustawiając przewoźny ładowacz do obornika na jej osi podłużnej. Obornik ładuje się kolejno na roztrząsacze, raz z prawej, raz z lewej strony. Jeżeli nakładanie obornika na roztrząsacz odbywa się ręcznie, to zależnie od wielkości pola oraz odległości pryzm obornika od miejsca nawożenia przydziela się do obsługi jednego lub dwóch ludzi. Jeden ciągnik obsługuje wówczas co najmniej dwa lub nawet trzy roztrząsacze. Załadunek obornika ułatwia w dużym stopniu odpowiednie położenie i budowa obory i gnojowni. Nawożone pole należy podzielić na zagony w taki sam sposób, jak przed orką. Trzeba też wytyczyć i wyorać linie kontrolne uwroci. Podczas roztrząsania agregat powinien poruszać się według zasady pasów przyległych (bez omijaków lub podwójnie nawożonych pasów). Gęstość rozrzutu zależy od odpowiedniego nastawienia mechanizmu przesuwającego obornik po dnie przyczepy oraz od prędkości ruchu ciągnika. Zależnie od długości pola, agregaty roztrząsające obornik mogą pracować sposobem czółenkowym albo zagonowym. Przy ruchach agregatu sposobem zagonowym roztrząsanie obornika należy zaczynać na I zagonie, a następnie przejeżdżać na III, z niego na II i IV. Jeżeli obornik roztrząsa się za pomocą dwóch agregatów, to jeden z nich pracuje na I, drugi na III zagonie itd. Należy oczywiście pamiętać o tym, że kolejność roztrząsania obornika na poszczególnych zagonach zależy od przewidzianego sposobu ruchu agregatu użytego do jednoczesnego przyorywania obornika. Moc potrzebna do napędu roztrząsacza obejmuje zarówno moc potrzebną na przewożenie maszyny po polu, jak i moc pobieraną z wałka przekaźnikowego ciągnika na napęd mechanizmów. Ponieważ opór przetaczania zmienia się w dużych granicach w zależności od rodzaju podłoża, a moc pobierana na napęd mechanizmów roztrząsających zależy od jakości roztrząsanego obornika, trudno jest ująć zapotrzebowanie mocy w postaci jednej liczby szacunkowej. Przeciętnie można przyjąć, że stosowane u nas roztrząsacze RT-1 i RT-20 wymagają do napędu ciągnika o mocy od około 25 KM w lżejszych warunkach pracy do około 35 KM w warunkach ciężkich, gdy powierzchnia pola jest pulchna, a obornik zbyt świeży.