Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

 

Maszyny do kopania rowów drenarskich

Maszyny do kopania rowów drenarskich o działaniu ciągłym bywają wyposażone w różne części robocze — czerpakowe, ślimakowe lub przenośnikowe. Zasypywanie rowów po ułożeniu drenów me- chanizuje się za pomocą spychaczy czołowych skośnych. Ostatnio dąży się do wykonywania drenów w sposób ciągły za pomocą maszyn układających bezpośrednio sączki w glebie, uformowane bezpośrednio pod glebą albo z taśmy plastykowej albo z materiałów półpłynnych z zaprawą cementową. Najszybszym i najtańszym sposobem drenowania jest tzw. drenowanie krecie, które wykonuje się za pomocą specjalnych pługów krecich. Jakość i trwałość tak wykonanego układu drenów nie dorównuje poprzednio opisywanym, jednakże spełnia swe zadanie na niektórych rodzajach gleb przez kilka lat, po czym wymaga powtórzenia.

Drenowanie

Przystępując do drenowania przede wszystkim trzeba wykonać odpowiedni plan drenowania pola, oparty na badaniach terenowych. Musi być również wykonany dokładny plan techniczny i wysokościowy, który uwidocznia ukształtowanie powierzchni pola. Konieczne jest też zbadanie gleby i podglebia, gdyż na podstawie tego oznacza się, jak głęboko i w jakim rozstawieniu mają być ułożone ciągi drenowe. Pracę rozpoczyna się od wytyczenia kierunków rowów odpływowych i odstępu rowków drenowych. Głębokość rowków zależy od przepuszczalności gleby i stosowanych upraw. Wynosi ona od 80 do 150 cm, przy czym drenowanie płytkie zakłada się na łąkach trwałych i pastwiskach, głębokie zaś pod chmielnikami i roślinami głęboko korzeniącymi się. Zwykła głębokość drenów pod uprawy rolne wynosi 100 do 125 cm. W rowkach drenarskich układa się rurki z gliny palonej. Średnica rurek zależy od ilości wody, którą mają odsączyć. W gruntach mineralnych układa się rurki drenarskie — sączki — wypalane z gliny. Długość rurek wynosi 33 cm, a średnica otworu od 4 do 18 cm. Z rurek ułożonych w rowkach drenowych tworzy się ciągi drenowe, do których przedostaje się nadmiar wody glebowej przez szczeliny między stykami. Odległość poszczególnych ciągów od siebie na glebach mineralnych wynosi 2 do 5 m, na glebach próchnicznych 4 do 8 m. Spadki wynoszą około 4%o na glebach mineralnych i około 2%o na glebach próchnicznych. Można również wykonywać tzw. drenowanie krecie za pomocą specjalnego pługa kreciego. Przy drenowaniu krecim stosuje się spadek do 10%o. Pojedyncze rurki drenowe, tzw. sączki łączy się z drenem głównym, czyli zbieraczem, który odprowadza wodę do rowu. Przy ujściu zbieracza do rowu daje się wylot, czyli umocowanie ostatnich rurek zbieracza murem pod ścianką betonową. Wylot powinien mieć kratę, aby z zewnątrz nie wchodziły do zbieracza myszy polne, żaby i robactwo. Ręczne kopanie rowów pod dreny jest bardzo pracochłonne, dlatego też stosuje się różne rodzaje maszyn mechanizujących te prace. Mogą to być koparki czerpakowe o działaniu przerywanym lub też różnego rodzaju maszyny frezujące o działaniu ciągłym.

Osuszanie i odwadnianie

Dla prawidłowego rozwoju roślin niekorzystny jest zarówno nadmiar, jak i niedobór wody. Nadmierna wilgotność istnieje wówczas, gdy woda wypełnia wszystkie przestworki pomiędzy cząsteczkami gleby, wskutek czego nie ma w nich niezbędnego w glebie powietrza. Zbyt mała wilgotność występuje wówczas, gdy roślina wymaga do swego rozwoju więcej wody niż się znajduje w glebie. Dlatego też zarówno nadmiar, jak i niedobór wody w glebie powinny być regulowane podczas różnych okresów życia rośliny. Na przykład do kiełkowania nasion potrzeba niewiele wody, a krzewienie się i kłoszenie zbóż, tworzenie się korzeni buraka i kłębów ziemniaka wymagają jej dużo. Jeśli więc brak w glebie dostatecznej ilości wody pochodzącej bądź z deszczów, bądź z przypływającej wgłębnie z gruntów wyżej położonych, trzeba ją dostarczyć roślinie przez odpowiednie nawodnienie; gdy jest nadmiar wody, należy odprowadzić ją rowami lub tzw. drenami. Poziom wody gruntowej określa się w specjalnie do tego celu wykopanych studzienkach, odmierzając kilka razy w ciągu roku odległość zwierciadła wody od powierzchni gruntu. Przyjmuje się, że woda gruntowa powinna się znajdować na głębokości 50 do 70 cm w glebach łąkowych, 70 do 90 cm w glebach pod pastwiskami, 90 do 120 cm w rolach uprawnych. Zależnie od rodzaju upraw rolniczych dąży się do obniżenia poziomu wody gruntowej przez odprowadzenie jej do rowów lub drenów — głębszych lub płytszych. Odwodnienie gruntów rowami stosuje się tam, gdzie chodzi o szybkie odprowadzenie dużej ilości wody, a więc na bardzo podmokłych gruntach, na moczarach i torfowiskach, albo też na obszarach, na których rowy nie przeszkadzają zbytnio, a więc na łąkach. Jeśli brak urządzeń technicznych, rowy melioracyjne kopie się ręcznie, przy czym trzeba zwracać baczną uwagę na utrzymanie prawidłowości spadku. Prace przy kopaniu rowów melioracyjnych można łatwo zmechanizować przez zastosowanie pługów drenarskich doczepianych do ciężkich ciągników gąsienicowych. Najlepiej nawet wykonany rów, jeśli nie będzie konserwowany, ulegnie w bardzo krótkim czasie zniszczeniu i przestanie spełniać swoją rolę. Skuteczność rowu zależy głównie od głębokości i spadku dna. Zarówno jedno, jak i drugie ulega zmianie wskutek zamulania, któremu trzeba przeciwdziałać przez ciągłe usuwanie zarastania przekroju rowu i czyszczenie dna. Roboty konserwacyjne powinny być wykonywane corocznie w jesieni. Aby w czasie czyszczenia dna nie zmienić jego spadku, a w razie małego spadku nie pozbawić rowu odpływu, podczas wykonywania rowu trzeba umieścić w dnie, w odległości co 50 m, poprzeczne beleczki licujące z dnem, o średnicy 10—15 cm i długości równej trzykrotnej szerokości dna. Beleczki te (progi) ułatwiają utrzymanie prawidłowej głębokości i spadku, który możemy stwierdzić ustawiając na tych progach krzyże niwelacyjne. Najmniejsze uszkodzenie ubezpieczenia rowu powinno być natychmiast naprawione.

Fizyko-mechaniczne podstawy gospodarki wodnej przy uprawie roślin

Woda stanowi około 70 do 85% masy rośliny w okresie jej wegetacji, a nawet występuje w ilości 15 do 18% w ziarnie, suchym sianie, słomie itp. Woda jest przeto jednym z zasadniczych czynników decydujących o życiu i rozwoju roślin. Na wyprodukowanie 1 kg suchej masy rośliny zużywają około 350 do 700 kg wody. Pobierane z gleby przez roślinę w okresie wegetacyjnym składniki pokarmowe są rozpuszczone w wodzie, pochodzą z rozkładu obornika, resztek roślinnych, nawozów mineralnych itp. Woda jest więc nie tylko sama niezbędnym czynnikiem wzrostu roślin, lecz stanowi jednocześnie rozpuszczalnik i jak gdyby środek transportowy dla prawie wszystkich substancji pokarmowych pobieranych przez roślinę. Część wody pobieranej przez korzenie z wodnego roztworu glebowego wraz z rozpuszczonymi solami mineralnymi roślina zużywa na budowę tkanek, reszta zaś wody zostaje wyparowana za pośrednictwem liści w otaczające powietrze atmosferyczne, co pozwala na regulację temperatury tkanek rośliny. Przez organizm rośliny przepływa więc (transpiruje) z gleby jak gdyby strumień wody, dostarczając roślinie potrzebnych składników pokarmowych. Zapotrzebowanie wody jest tak duże, że np. w okresie wegetacji kalafior zimowy zużywa 750—810 mm HaO, kapusta biała 700—760 mm H»0, buraki i ziemniaki 475—520 mm H20 itd. Optymalny układ stosunków wodnych jest związany ściśle z innymi czynnikami, jak: światło, ciepło, składniki pokarmowe i powietrze. Brak lub nadmiar któregokolwiek z czynników w okresie wegetacji roślin wpływa zdecydowanie hamująco na ich rozwój. Na przykład niska temperatura wywołuje zawilgocenie gleby, nadmiar ciepła powoduje intensywne parowanie i brak wody w glebie, natomiast przy nadmiarze wody tlen z powietrza nie może docierać do korzeni, wskutek czego oddychanie za pośrednictwem korzeni staje się niemożliwe, powodując spadek temperatury gleby i przedłużenie okresu wegetacyjnego roślin połączonego ze zmniejszeniem plonu. Ilość wody potrzebna roślinom do normalnego rozwoju w okresie wegetacyjnym jest zależna od poziomu wody gruntowej, zapasu wody w glebie na wiosnę, wielkości opadów w okresie wegetacyjnym oraz od temperatury i wilgotności powietrza. Natomiast ilość wody zużywanej przez poszczególne rośliny w okresie wegetacyjnym zależy w głównej mierze od żyzności gleby. W ubogiej glebie roztwór wodny zawiera mało składników pokarmowych, wskutek czego roślina musi pobierać znacznie więcej roztworu niż z gleby żyznej. Dlatego też im gleba jest żyźniejsza, tym mniejsze jest zużycie wody i większy plon. Woda z opadów atmosferycznych nie jest w całości wykorzystywana przez rośliny, gdyż część tej wody (25—35%) jest tracona w związku z przesiąkaniem w głąb ziemi, parowaniem z powierzchni roli oraz spływem wody z powierzchni pola, nie mówiąc już o wodzie zatrzymującej się na liściach roślin, która odparowuje. Trzeba poza tym podkreślić różnice ruchu wody w glebie lekkiej i ciężkiej. Woda z opadów atmosferycznych gromadzi się w glebie na różnych głębokościach i zależnie od tego jest dostępna lub niedostępna dla roślin. Woda łatwo dostępna dla roślin gromadzi się w górnej warstwie gleby grubości około 50 cm (zależnie od rodzaju gleby). Na obszarze 1 ha zapas wody dostępnej dla roślin po średnim deszczu wynosi około 500—600 m3. Podczas gorących dni średnie zużycie wody przez rośliny na powierzchni 1 ha wynosi od 70 do 80 m3. Tak więc zapas wody łatwo dostępnej dla roślin z normalnego opadu atmosferycznego może być zużyty w ciągu 6—7 dni.

Ochrony roślin -nowe sposoby działania

Badania prowadzone w kierunku ulepszenia procesów ochrony roślin mają na celu zarówno uzyskanie większej wydajności pracy, jak i lepszych efektów agrotechnicznych zabiegu. Jednym z przykładów tego rodzaju ulepszeń są próby zastosowania proszku, którego cząsteczki zostały naelektryzowane cząstkami ładunków jednoimiennych; w ten sposób cząsteczki są wzajemnie od siebie odpychane, co pozwala na uzyskanie efektu rozszerzenia się chmury wypylanego strumienia proszku i daje bardzo równomierne pokrycie cząstkami proszku powierzchni liści roślin, jak również większą jego przyczepność. Zapotrzebowanie energii elektrycznej jest niewielkie i może być pokryte z niewielkiego akumulatora. Do normalnego aparatu opylacza przed wylotem proszku z dyszy rozpylającej zamocowana jest siatka druciana, którą zasila się z generatora wysokiego napięcia prądem 15 kV i 0,3 mA. Proszek wyrzucany strumieniem powietrza elektryzuje się w czasie przepływu przez siatkę drucianą i osiadając na roślinie powoduje wzajemne odpychanie się cząsteczek i równomierne pokrycie opylanej powierzchni.

Ochrona roślin za pomocą procesów technologicznych

W skład technologicznego procesu ochrony roślin wchodzi, obok właściwych zabiegów opryskiwania lub opylania, również przygotowanie pola, przygotowanie środków chemicznych, transport środków chemicznych lub wody, napełnianie zbiorników, a po wykonanym zabiegu — oczyszczenie aparatury ze środków chemicznych. Pierwszy stopień mechanizacji charakteryzuje transport ręczny na małą odległość — wiadrami, taczkami itp., a do właściwego zabiegu aparaty o napędzie ręcznym. Drugi stopień mechanizacji — większe odległości i większe ilości środków wymagają transportu konnego przy równoczesnym zastosowaniu maszyn konnych. Trzeci stopień mechanizacji, występujący szczególnie wyraźnie w procesach ochrony roślin, charakteryzują zarówno maszyny konno- silnikowe, jak również ręczno-silnikowe. Również przy podziale prac w procesie — gdy stosuje się dowóz konny i maszyny robocze ciągnikowe — proces zaliczyć można do tego stopnia mechanizacji. Czwarty stopień mechanizacji — prace wykonywane są za pomocą ciągników lub maszyn samobieżnych. Piąty stopień mechanizacji, obok częściowej automatyzacji przy przygotowaniu roztworów i napełnianiu zbiorników, charakteryzuje zastosowanie samolotów lub helikopterów pozwalających na znaczne zwiększenie wydajności pracy.

Urządzenia do zaprawiania nasion

Nasiona siewne, niezależnie od dokładnego oczyszczenia i sortowania, powinny być tuż przed wysiewem odpowiednio zaprawione przez dokładne wymieszanie ze specjalnymi preparatami chemicznymi w postaci proszku lub roztworu. Zaprawianie nasion ma na celu zniszczenie bakterii i wszelkiego rodzaju grzybów chorobotwórczych znajdujących się na naskórku nasion, jak również zabezpieczenie tych nasion przed ich ewentualnym zakażeniem w glebie. Stosuje się dwa zasadnicze rodzaje zapraw, tzw. suchą zaprawę i mokrą, a w związku z tym używa się specjalnych urządzeń i maszyn, w których można przeprowadzać zarówno jeden, jak i drugi sposób zaprawy. Najprostszą zaprawiarką do nasion na sucho jest zaprawiarka ręczna porcjowa, zbiornik ustawiony na stojaku i obracany za pomocą korby ręcznej. Po wsypaniu nasion do zbiornika, mniej więcej do 2/3 jego objętości, dosypuje się odpowiednią ilość preparatu chemicznego (zaprawy); po szczelnym zamknięciu pokrywy i wykonaniu około 200-300 obrotów nasiona zostaną dokładnie wymieszane z zaprawą. Do zaprawiania większych ilości nasion służą zaprawiarki o pracy ciągłej z napędem silnikowym lub niekiedy ręcznym.

Sprawdzenie urządzeń takich jak opylacze i opryskiwacze rolnicze

Sprawdzenie dokładności opryskiwania i opylania przeprowadza się przed rozpoczęciem pracy, następnie w tym samym dniu po jej zakończeniu oraz ponownie po upływie kilku dni. Przed rozpoczęciem pracy sprawdza się, jakie szkodniki i choroby wystąpiły na danej uprawie lub sadzie w celu zastosowania właściwych środków trujących i określenia sposobu wykonania zabiegu. Podczas pracy sprawdza się, w jakim stopniu opryskiwanie czy opylanie roślin odpowiada wymaganiom agrotechnicznym. Po upływie kilku dni trzeba zawsze sprawdzić skutek przeprowadzonego opylania lub opryskiwania. Jeżeli po sprawdzeniu skutek zabiegu okaże się niedostateczny, na co mogą również mieć duży wpływ warunki atmosferyczne, stężenie i jakość środków chemicznych użytych do przeprowadzania zabiegu, wówczas opryskiwanie lub opylanie trzeba powtórzyć aż do ostatecznego zniszczenia szkodników lub zarazków występującej choroby. Podczas opryskiwania i opylania należy przestrzegać środków ostrożności koniecznych przy pracy cieczą trującą. Zarówno opylacze, jak i opryskiwacze plecakowe nastawia się na zadaną ilość wypyłu i oprysku bezpośrednio, na miejscu pracy. Opylacze konne z napędem od kół jezdnych nastawia się przed wyjazdem w pole według liczby obrotów koła jezdnego, tak jak to ma miejsce przy nastawianiu siewników. Wówczas do zbiornika nasypuje się Vb pojemności proszku, a następnie po odłączeniu napędu wentylatora i po podstawieniu naczynia pod szczelinę wylotową proszku obraca się kołem określoną liczbę razy i oblicza ilość wypyłu lub oprysku podobnie jak ilość wysiewu przy ustawianiu siewnika.

Organizacja pracy przy opryskiwaniu i opylaniu

Skuteczne zwalczanie szkodników i chorób roślin powinno być przeprowadzane w możliwie krótkich okresach czasu, nie przekraczających 3—5 dni, zarówno w momencie pojawienia się lub rozwoju szkodnika czy choroby roślin, jak i profilaktycznie. Przy organizowaniu pracy opryskiwaczami należy brać pod uwagę wielkość powierzchni pola, kształt, 24C falistość terenu, kierunek wiatru itp. W celu sprawnego przeprowadzenia opryskiwania należy umiejętnie i właściwie dobrać wielkość i rodzaj opryskiwacza, punkty zasilania, sprzęt i materiały potrzebne do przygotowania cieczy, liczbę robotników itp. Opryskiwania ani opylania nie należy przeprowadzać przy wietrze o prędkości powyżej 2,5—3 m/sek ani też podczas deszczu lub w południe przy wysokiej temperaturze. W okresie kwitnienia roślin opryskiwanie również nie jest pożądane ze względu na niebezpieczeństwo uszkodzenia kwiatów oraz zatrucia pożytecznych owadów zapylających kwiaty. Zabiegi ochrony roślin powinny być przeprowadzone najpóźniej dwa do trzech tygodni przed sprzętem roślin na paszę, spożycie lub sprzętem owoców. Punkty zasilania opryskiwaczy organizuje się w cieniu, najlepiej w miejscu ogrodzonym, w pobliżu opryskiwanej uprawy, blisko studni, strumyka, stawu lub rurociągu wodnego. Jeżeli brak wody w pobliżu, konieczne staje się zorganizowanie jej dowozu beczkowozem. Do rozrabiania cieczy używa się drewnianych kadzi lub beczek o pojemności zależnej od ilości potrzebnej cieczy. Ponadto potrzebny jest szereg urządzeń pomocniczych, jak: waga, wiadra, drewniane mieszadła, gliniane naczynia polewane, niekiedy również kocioł do podgrzewania wody. Małe aparaty plecakowe zasila się przez donoszenie płynu wiadrami, natomiast duże po zużyciu płynu podjeżdżają do punktu zasilania w celu napełnienia. Przed wyjazdem w pole opryskiwacz nastawia się na zadaną ilość wypryskiwanej cieczy, a po rozpoczęciu pracy należy sprawdzić czy ilość cieczy zużywanej na opryskiwanie jednego hektara uprawy odpowiada ustalonej normie oraz czy opryskiwacz daje pożądaną jakość kropli i efekt opryskiwania. Po wykonaniu podstawowego zabiegu na danym polu przeprowadza się opryskiwanie uwroci i niedużych powierzchni powstałych na skutek niedogodnego kształtu pola lub orni jaków za pomocą małych opryskiwaczy. Środki chemiczne przeznaczone do opylania przechowuje się w pobliżu miejsca pracy na wozie lub przyczepie dobrze przykrytej. Przyczepę tę w zależności od długości i wielkości opylanych powierzchni ustawia się na środku opylanej uprawy lub na skraju pola. W czasie pracy zasilanie zbiornika opylacza odbywa się podobnie do zasilania opryskiwacza. Wydajność pracy przy przeprowadzaniu opylania jest na ogół większa niż przy opryskiwaniu, ze względu na szybsze i łatwiejsze napełnianie zbiorników materiałem chemicznym.

Opylacze ciągnikowe

Opylacze ciągnikowe dzielą się na doczepiane i zawieszane. Opylacze doczepiane, najczęściej o dwukołowym podwoziu, napędzane są z reguły od wałka przekaźnikowego ciągnika. Opylacze zawieszane, ze względu na stosunkowo mniejszy ciężar niż opryskiwacze, buduje się najczęściej jako zawieszane z tyłu na układzie trzypunktowym, aczkolwiek są również inne konstrukcje, zwłaszcza dla nośników narzędzi.