Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

Witaj na naszym serwisie!

Znajdziesz tutaj informacje dotyczące mechaniki maszyn rolniczych, uprawy gleby oraz sposoobów jej nawożenia.

 

Opylacze konne i konno-silnikowe

Opylacze konne mają dwukołowe podwozie, na ogół o zmiennym rozstawie kół. Napęd wentylatora i innych części roboczych jest pobierany od kół jezdnych. Rozprowadzanie proszku odbywa się za pomocą poprzecznych rur z dyszami. Opylacze konno-silnikowe różnią się tym od konnych, że są wyposażone dodatkowo w silnik spalinowy służący do napędu wszystkich części roboczych, natomiast koń służy tylko do przemieszczania opylacza w czasie pracy. Na dwukołowym podwoziu, oprócz części roboczych opylacza, przymocowany jest silnik spalinowy najczęściej dwusuwowy, gaźnikowy, o mocy około 6 KM, który napędza wentylator, pompę zębatą podającą ciecz pod ciśnieniem do dyszy śrubowo-wirowej, mieszadło oraz mechanizm podający proszek do ssącego przewodu wentylatora.

Opylacze z napędem ręcznym i silnikowe

Opylacze z napędem ręcznym są budowane jako ręczne, nabrzuszne lub plecakowe, wyposażone w urządzenie miechowe, tłokowe lub wentylator. Opylacze ręczne, tłokowe lub miechowe należą do najprostszych stosowanych do opylania roślin w szklarniach lub ogródkach przydomowych. Opylacze o większej wydajności budowane są z miechami, z tłokiem wahadłowym bądź też z ręcznie napędzanym wentylatorem. Opylacze silnikowe, przenośne lub taczkowe mają silnik małej mocy służący do napędu wentylatora. Opylacz jest podczas pracy niesiony przez 1 lub 2 ludzi albo przewożony na podwoziu taczkowym.

Budowa i regulacja opylaczy

Najbardziej prymitywnym sposobem nanoszenia sproszkowanych środków chemicznych na rpśliny jest posypywanie ich proszkiem trującym. Posypywacze używane do tego celu są obecnie rzadko stosowane. Są to przeważnie bardzo proste urządzenia wykonane w postaci woreczków z rzadkiego płótna, umieszczonych na długich drewnianych łatach; zawarty w nich proszek przez potrząsanie przesiewa się i opada na rośliny. Posypywacze mogą być stosowane tylko zastępczo, gdyż jakość opylania roślin za ich pomocą jest zła. Proszek nie przylega dostatecznie do liści i łatwo się z nich zsypuje, a zużycie proszku jest kilkakrotnie większe niż przy opylaniu roślin. Przy opylaniu proszek jest nanoszony za pośrednictwem strumienia powietrza wytwarzanego przez dmuchawę lub wentylator, co zapewnia lepsze rozdrobnienie cząstek środka trującego i lepsze pokrycie roślin. Podobnie jak opryskiwacze, również i opylacze można podzielić na ręczne, konne, konno-silnikowe i ciągnikowe. Ponadto, ze względu na stosunkowo nieduże wymiary i ciężar zbiornika z proszkiem, stosuje się również opylacze silnikowe — przenośne lub taczkowe.

Zasady działania części roboczych opylaczy

Schemat ideowy opylacza jest zbliżony do schematu opryskiwacza, przy czym zamiast pompy podającej ciecz w opryskiwaczach w opylaczach jest zastosowana odpowiednia dmuchawa lub wentylator. Równomierne podawanie proszku zapewniają urządzenia dozujące różnych typów. Bardziej złożoną budowę mają opylacze przeznaczone do opylania proszkiem zwilżonym wodą, co zapewnia lepszą przyczepność proszku do liści opylanych roślin. Wydmuchiwany proszek mieszą się u wylotu dyszy z niewielką ilością rozpylanej równomiernie cieczy. Opylacze tego typu mają dwa zbiorniki: na proszek i na ciecz. Zbiorniki opylaczy mają rozmaite kształty, odpowiednio do miejsca i sposobu ich umieszczenia na ramie narzędzia lub na ciągniku. Zbiorniki mogą tu być na ogół mniejsze niż zbiorniki w opryskiwaczach. Dozowniki i mieszadła mają za zadanie zapewnić równomierny dopływ proszku do przewodów. Wentylatory i dmuchawy mają za zadanie wytworzenie strumienia powietrza mogącego przenosić i rozpylać proszek. Zależnie od typu opylacza mogą być stosowane zarówno wentylatory niskociśnieniowe, o ciśnieniu do 100 mm, jak również wentylatory wysokociśnieniowe, o ciśnieniu do około 500 mm słupa wody. Wielkość ciśnienia zależy w dużej mierze od rozwijanej liczby obrotów wirnika wentylatora, równomierność zaś wypływu powietrza z rur odprowadzających — od liczby łopatek wirnika, symetrycznego ich rozmieszczenia na osi, stałej liczby obrotów. Obok wentylatorów stosowane są niekiedy również dmuchawy, np. typu Rootsa. Miechy używane są przeważnie w opylaczach plecakowych i mogą być harmonijkowe, zawiasowe, równoległe lub z tłokiem wahadłowym. Dysze opylaczy nadają wypływającemu z rur rozprowadzających strumieniowi powietrza zmieszanego z proszkiem odpowiedni kierunek, prędkość, a także kształt stożka lub wachlarza rozpyłu. Przy opylaniu sadów, w których chodzi o uzyskanie wysoko sięgającego strumienia proszku, dysza musi zapewnić dużą szybkość wypływu powietrza. Przy opylaniu upraw potowych nie zależy na szczególnie dużej szybkości wypływu powietrza z dyszy, lecz raczej na zwiększeniu poziomego zasięgu opylania i doprowadzeniu proszku na obie strony liści. Dysze opylaczy potowych są rozmieszczone na belkach nośnych lub rurach rozdzielczych, przy czym układ dysz może być dostosowywany do rodzaju opylanych roślin.

Opryskiwacze ciągnikowe i specjalne

Opryskiwacze plecakowo-silnikowe budowane są wyłącznie jako opryskiwacze drobnokropliste, w których znaczne zmniejszenie potrzebnej pojemności zbiornika pozwala na uzyskanie ciężaru możliwego do noszenia przez człowieka w czasie pracy. Opryskiwacze ciągnikowe są budowane jako doczepiane albo też zawieszane lub nabudowane na ciągniku. Opryskiwacze zawieszane (nabudowane) pozwalają na uzyskanie większej zwrotności agregatu, jednakże ich agregatowanie jest bardzo pracochłonne, a pojemność zbiorników na ogół ograniczona warunkami równowagi i nośności ciągnika. Pompa i mieszadło w opryskiwaczach ciągnikowych są napędzane od wałka przekaźnikowego ciągnika poprzez wał przegubowy lub przekładnię pasowo-klinową. Opryskiwacze doczepiane mają własny układ jezdny i łączone są z ciągnikiem za pośrednictwem haka zaczepowego i wału przegubowego. Natomiast opryskiwacze zawieszane mogą być dostosowane bądź do zawieszania na tylnym układzie trzypunktowym ciągnika, bądź też do nabudowania na kadłub ciągnika. Tylne zawieszenie opryskiwacza ogranicza w dużym stopniu pojemność jego zbiornika na skutek niebezpieczeństwa zakłócenia równowagi podłużnej ciągnika. Zbiorniki opryskiwaczy nabudowanych są umieszczone w miejscach bardziej dogodnych, najczęściej po obu stronach ciągnika lub na ramie nośnika narzędzi; pompę nasadza się często bezpośrednio na końcówkę wałka przekaźnikowego. Przy opryskiwaniu pól do obsługi agregatu wystarcza na ogół tylko traktorzysta, natomiast przy pracy w sadzie potrzeba dodatkowo zwykle dwóch pracowników do opryskiwania lancami. Opryskiwacze specjalne są budowane jako samobieżne, samochodowe, motocyklowe, lotnicze, helikopterowe itp.

Opryskiwacze konne i konno-silnikowe

Opryskiwacze konne mogą pracować tylko w czasie jazdy i przeznaczone są wyłącznie do opryskiwania upraw potowych. Jako siły pociągowej do pracy tymi opryskiwaczami używa się jednego lub dwóch koni. Mechanizmy robocze otrzymują napęd bezpośrednio od kół jezdnych. Niekiedy opryskiwacze konne są przystosowane również do opryskiwania sadów; wówczas napęd pompy jest odłączony od kół jezdnych, a pompa jest napędzana ręcznie za pomocą specjalnej dźwigni. Opryskiwacze konno-silnikowe zaopatrzone są w silnik spalinowy, napędzający pompę i mieszadło, a siła uciągu koni wykorzystana jest tylko do przewożenia opryskiwacza na polu. Dzięki zastosowaniu dodatkowego źródła napędu, czynnego również i na postoju maszyny, opryskiwacze tego typu są bardziej uniwersalne i przystosowane zarówno do opryskiwania upraw potowych, jak i sadów. W celu umożliwienia pracy w międzyrzędziach rozstaw kół opryskiwaczy jest przeważnie zmienny w określonym zakresie.

Budowa i regulacja opryskiwaczy

W zależności od rodzaju opryskiwanych roślin opryskiwacze można podzielić na połowę i sadownicze oraz specjalne, przy czym szereg opryskiwaczy charakteryzuje budowa uniwersalna, pozwalająca na dostosowanie do opryskiwania roślin w różnych warunkach uprawy. Ze względu na sposób napędu opryskiwacze można podzielić na: ręczne, konne, konno-silnikowe, plecakowo-silnikowe, ciągnikowe i specjalne (np. lotnicze). Opryskiwacze o napędzie ręcznym dzielą się ze względu na sposób podawania cieczy na: tłokowe, przeponowe oraz pneumatyczne niskiego i wysokiego ciśnienia. Biorąc pod uwagę ogólną budowę można wyróżnić opryskiwacze ręczne, plecakowe, przenośne, taczkowe, beczkowe i inne. W opryskiwaczach przeponowych i tłokowych ciecz podawana jest do dyszy opryskiwacza bezpośrednio przez pompę i powietrznię, natomiast w opryskiwaczach pneumatycznych i bateryjnych podawanie cieczy uzyskuje się za pośrednictwem powietrza uprzednio sprężonego w zbiorniku opryskiwacza. Przy opryskiwaczach przeponowych, jak również tłokowych konieczne jest, aby obsługujący przez cały czas równomiernie pompował ciecz i prowadził dyszę opryskującą. Opryskiwacze pneumatyczne mają tę zaletę, że pompowanie nie odbywa się równomiernie z opryskiwaniem, dzięki czemu obsługujący może poświęcić więcej uwagi czynności opryskiwania i dokładniej ją wykonać. Pompa opryskiwacza pneumatycznego nie podaje cieczy, lecz wtłacza powietrze do napełnionego cieczą zbiornika, które rozprężając się w czasie opryskiwania wypycha ciecz do dyszy.

Wytwornice pulsacyjne

Najszersze zastosowanie znajdują wytwornice pulsacyjne, działające na zasadzie silnika odrzutowego. Po wtryśnięciu paliwa do komory spalania, w wyniku wytworzenia się w niej mieszanki paliwo- wo-powietrznej zapalanej początkowo iskrą elektryczną (świecą), następuje wybuch i gwałtowne zwiększenie objętości gazów. Wskutek wybuchu powstałe gazy z dużą prędkością przesuwają się w kierunku wylotu rury, wywołując jednocześnie w komorze Spalania spadek ciśnienia poniżej atmosferycznego. Wówczas następuje ssanie paliwa, otwieranie się zaworów świeżego powietrza, co powoduje zahamowanie „korka“ z wylatujących gazów oraz cofnięcie ich do komory spalania. Gazy uderzając świeżą mieszankę paliwowo-powietrzną powodują jej sprężanie, a następnie ponowny zapłon wskutek wysokiej temperatury cofniętych gazów spalinowych. Częstotliwość wybuchów jest duża i wynosi od kilkudziesięciu do 120 na sekundę. Pulsacyjna wytwornica aerozoli składa się z dwóch zbiorników: jednego na ciecz trującą i drugiego na benzynę, pompy rozruchowej, komory spalania wraz z rurą wydechową i osłonami oraz osprzętu paliwowego (gaźnik, zawory). Wytwornice pulsacyjne mogą być przystosowane do wytwarzania mgły suchej, mokrej, zasłon dymnych z mgły oraz do oprysku drobno- kroplistego. Dostosowanie wytwornicy pulsacyjnej, do różnych zabiegów polega na zastosowaniu odpowiednich nasadek na koniec rury wylotowej.

Dysze oparte na metodzie Contra

Dysze oparte na metodzie Contra nadają się do opryskiwania niezbyt wysokich drzew i krzewów. Dysze tego typu mają zastosowanie w tych opryskiwaczach, w których czynnikiem nośnym kropelek jest dodatkowy strumień powietrza, oprócz tego, który służy do rozbijania cieczy na drobne kropelki. Metoda rozbijania cieczy na bardzo drobne kropelki w dyszy Contra polega na skrzyżowaniu z sobą kierunków przepływu cieczy i powietrza. Niezależnie od prędkości przepływu powietrza w stosunku do cieczy, cząstki cieczy przesuwają się po powierzchni stożkowej dyszy po linii zbliżonej do śruby lewoskrętnej, a cząstki powietrza — prawoskrętnej. Elementarne strużki cieczy i powietrza muszą się ze sobą przeciąć w kilku punktach zanim wydostaną się do powietrza otaczającego dyszę, przy czym liczne ich zderzenia powodują odrywanie się cząsteczek cieczy (kropelki) i wyrzucanie ich do obszaru strumienia powietrza, a dalej na opryskiwane rośliny. Do bezpośredniego, drobnokroplistego nanoszenia środków chemicznych na rośliny stosuje się też opryskiwacze aerozolowe, zwane też wytwornicami mgły. Wytwornice mgły stosowane są głównie do zwalczania szkodników roślin środkami kontaktowymi oraz do przeprowadzania zabiegów sanitarnych. Rozróżnia się dwa zasadnicze rodzaje aerozoli: aerozole kondensacyjne oraz aerozole dyspersyjne; odpowiednio do tego budowane są różne rodzaje wytwornic. Aerozole kondensacyjne powstają przez odparowywanie cieczy i jej kondensację w temperaturze panującej w danej chwili w otoczeniu opryskiwanej rośliny. Do tego celu najczęściej wykorzystuje się gazy odlotowe silnika spalinowego. Aerozole dyspersyjne powstają wskutek mechanicznego rozpylenia cieczy za pomocą urządzenia mechanicznego lub strumienia gazów. Wytwornice aerozoli stosowane są do opryskiwania cieczami o dużej koncentracji środków trujących, co pozwoliło na uzyskanie małych wymiarów zewnętrznych tych urządzeń.

Zasady działania części roboczych opryskiwaczy

Zaletą opryskiwaczy z pomocniczym strumieniem powietrza jest duża wydajność, możliwość uzyskania drobnokroplistego rozpylenia i nadania kropelkom rozpylonej cieczy większej prędkości za pomocą strumienia powietrza, co powoduje zwiększenie zasięgu strumienia rozpylonej cieczy oraz zmniejszenie zwiewania strumienia przez Wiatr w czasie wykonywania oprysku. Zasada działania tych opryskiwaczy polega na użyciu dmuchawy wywołującej dodatkowy strumień powietrza, wewnątrz którego zostaje rozpylony roztwór trujący. Pomocniczy strumień powietrza jest podawany przewodem o dużej średnicy, u którego wylotu następuje rozpylenie cieczy dostarczanej przez pompę. Dysze rozpylające umieszczone są w rurze o większej średnicy, do której dopływa silny strumień powietrza podawany wentylatorem. Strumień powietrza powoduje porwanie cząsteczek cieczy wy trysku jącej z dyszy ciśnieniowej i rozbicie ich na jeszcze drobniejsze kropelki, powodując przyśpieszenie cząstek cieczy. W ten sposób cząsteczki nie tracą wiele energii kinetycznej na pokonywanie oporów powietrza po opuszczeniu dyszy ciśnieniowej, lecz wraz ze strumieniem powietrza są unoszone z dużą prędkością i uderzając w opryskiwaną roślinę powodują lepsze jej pokrycie. Zależnie od konstrukcji opryskiwacza dysze do cieczy umieszczone są w różnych układach w stosunku do rury powietrznej. Specjalny rodzaj dyszy stosowany jest w opryskiwaczach pianowych służących do opryskiwania upraw polowych. Po dodaniu środka pianotwórczego do przygotowanej cieczy przetłacza się ciecz i łagodny strumień powietrza przez urządzenie zwane spieniaczem. Ciecz po przejściu przez spieniacz wielokrotnie zwiększa swoją objętość tworząc małe banieczki wypełnione powietrzem, które doprowadza się do dysz rozpylających. Na wylocie dyszy rozpylającej dodatkowy strumień powietrza wytworzony wirnikiem dmuchawy uderza w banieczki piany, rozrywając je na bardzo drobne kropelki.